Tips bij veel voorkomende klachten Bandenpijn Je baarmoeder ligt niet los in jouw buik, maar is opgehangen aan banden (ligamenten) die vast zitten aan jouw bekken. Doordat je baarmoeder enorm groeit worden de banden steeds zwaarder belast en rekken die uit onder invloed van hormonen. Dit kan pijn of soms zelfs krampen veroorzaken. De bandenpijn voel je meestal in je liezen of binnenin je vagina bij een plotselinge beweging. Wanneer je hier last van hebt kan een warme kruik, douche of bad helpen en probeer ook geen onverwachte bewegingen te maken.
Bekkenpijn Tussen de verschillende beenderen zijn er bekkenverbindingen ( kraakbeen, bindweefsel), die onder hormonale invloed ( relaxine - progesteron) tijdens de zwangerschap verweken. Eén daarvan is de symfyse. Dit is de streek tussen linker en rechter schaambeen. Eventueel kan je ter hoogte van die plaats pijn ondervinden. Niet alleen de hormonen, maar ook de belasting van de groter en zwaarder wordende baarmoeder speelt een rol bij het ontstaan van de klachten. Waarom de ene vrouw pijn heeft van deze veranderingen en de andere niet, is moeilijk te zeggen. De symptomen zijn: - pijn bij het opstaan en het stappen - drukpijn thv de symfyse - pijn bij het heffen van het bekken in ruglig De symptomen treden soms tijdens de zwangerschap op, maar veelal ziet men die pas na de bevalling. De pijnklachten kunnen zeker 6 weken aanhouden onder invloed van de hormonen. Tips om de klachten te verminderen zijn:
• In zijligging: kussen tussen de benen houden. • Bij het opstaan: eerst op je zij draaien, knieën bij elkaar houden en dan met je handen je afduwen. • Trappen vermijden: per trede voet bijzetten, indien je naar beneden gaat met je rug naar voren. • Benen niet kruisen, kleermakerszit is uit den boze, probeer asymmetrische bewegingen te vermijden. • Benen lichtjes spreiden als je rechtop staat. • bij alles wat je doet: benen zoveel mogelijk bij elkaar houden. • Verander regelmatig van houding. • Autorijden: Bij het instappen kan je een plastic zak op de stoel leggen. Je gaat hierop zitten met je knieën bij elkaar en al draaiend, met het plastic op de stoel, haal je je benen naar binnen. Om onder het rijden niet van de stoel te glijden, moet je de plastic zak wel verwijderen. Bij het rijden kunnen snelle bewegingen van de voet (remmen) pijnlijk of onmogelijk zijn. • Leg jouw baby tijdens de verzorging verticaal voor je in plaats van horizontaal. • Sta symmetrisch op van een stoel: twee voeten tegelijk aan de grond. • Niet zwaar tillen of dragen. Draag je baby (maar ook al het andere) tegen de borst. • Loop met kleine pasjes. • Evt. bekkengordel Veel vrouwen met klachten over bekkenpijn of instabiliteit zijn bang voor verergering van de pijn door de bevalling. Deze angst is goed te begrijpen, maar doorgaans niet terecht. Het proces van verweking van de bekkenverbindingen is immers al tijdens de zwangerschap opgetreden. Wanneer je merkt dat de pijn erger wordt adviseren we vaak om een bezoek te brengen naar een ostheopaat of chiropractor. Bloeding
Een bloeding tijdens de zwangerschap kan verschillende betekenissen/oorzaken hebben. De baarmoedermond en de baarmoeder zijn in de zwangerschap extra doorbloed. De bloedvaatjes die zich aan de oppervlakte van de baarmoedermond bevinden verwijden zich onder invloed van zwangerschapshormonen. Hierdoor worden de wanden van sommige bloedvaatjes flinterdun, waardoor ze gemakkelijk openspringen en gaan bloeden. Het doet geen pijn en is nog het best te vergelijken met een bloedneus. Ook het korte karakter is daarmee te vergelijken. Een verhoogde druk op die flinterdunne bloedvaatjes kan ontstaan door hard niezen, zwaar tillen en persen bij harde ontlasting en tijdens het vrijen. Het kan ook vanzelf gebeuren zonder aanleiding. Een bloeding in de eerste zwangerschapshelft kan echter ook wel wijzen op een beginnende miskraam. Vaak heeft de vrouw dan ook krampen. Soms is er niets anders aan de hand dan een kleine innestelingsbloeding. In de tweede zwangerschapshelft kan er sprake zijn van een voorliggende placenta. Wanneer de placenta geheel of gedeeltelijk voor de baarmoedermond ligt, dan volgt er meestal een dringende keizersnede. Een andere oorzaak kan een (gedeeltelijke) placentaloslating zijn. Als je bloedverlies hebt, is het nu nog oud bloed, of helder bloed, dan moet je mij toch altijd direct contacteren. Bloedneus
Tijdens je zwangerschap kan een neusbloeding eerder optreden omdat de fijne bloedvaten door het grotere bloedvolume meer belast worden en de bloedstolling iets verminderd kan zijn.
Brandend maagzuur Doordat de kringspier tussen de slokdarm en de maag verslapt onder invloed van het hormoon progesteron en de druk in de buikholte steeds groter wordt doordat de baby groeit, kan er soms maagsap in de slokdarm terechtkomen. Het belangrijkste is je houding en je voeding. Probeer altijd zo recht mogelijk te zitten zodat je maag niet in de verdrukking komt. Hoofdeinde van het bed omhoog. Eet regelmatig een klein beetje zodat je maag gevuld blijft. Eet geen vet of gekruid voedsel en drink geen koolzuurhoudende dranken, koffie of alcohol. Om acuut iets aan deze kwaal te doen kun je melk, vanillepudding, yoghurt of kwark eten. Gember-, paardebloem-, en kamillethee kunnen ook heilzaam werken. Mocht dit te erg worden meld dit dan aan je vroedvrouw. Carpaal tunnel syndroom Tintelende vingers: het extra vocht drukt soms op je armzenuwen, die aan de binnenzijde van je pols door een soort tunnel in je pols naar je hand lopen. Hierdoor raken de zenuwen bekneld en kun je last krijgen van tintelende, prikkelende of pijnlijke vingers. Bij sommigen verdwijnt dit na enkele dagen, anderen hebben er soms een aantal weken last van. Advies: probeer u polsen te masseren via een draaiende beweging. Kamillethee kan je eventueel drinken. Dit werkt vochtafdrijvend, natte compressen met cipresolie op je polsen leggen, kan ook eventueel helpen. ’s Nachts kan je eventueel polsbeschermers aandoen.
Constipatie
Al in een vroeg stadium van de zwangerschap hebben sommige vrouwen last van constipatie. De oorzaak is vooral te wijten aan het hormoon progesteron, die een ontspannende werking uitoefent op het spijsverteringskanaal en zo de activiteit van de darmen vertraagd. Het is verstandig vezelrijke voeding te eten en iedere dag groenten en fruit te eten. ( bruin brood, noten, zemelen, zilvervliesrijst, peperkoek, Roosvicee Laxo, sinaasappelsap, knoflook,paardebloemthee, lauw water op nuchtere maag), per dag twee liter vocht te drinken en voldoende te bewegen om je darmen te stimuleren. Met deze maatregelen blijft de ontlasting vaak wat zachter en komt het iets frequenter. Blijft de ontlasting hard ondanks het opvolgen van de voedingsadviezen, meld dit dan eventjes. Gezwollen enkels en beenkrampen Ongeveer de helft van alle zwangere vrouwen heeft last van vochtophopingen, zeker in de zomermaanden. Dit komt omdat de bloedsomloop vermindert en het filtersysteem van de nieren, die vocht moet afdrijven niet meer zo goed functioneert. Soms is vocht vasthouden een teken van een hoge bloeddruk. Vaak gaat het dan gepaard met andere klachten zoals hoofdpijn, sterretjes zien, je niet lekker voelen, pijn in je rechter onderbuik. Wanneer je hier last van hebt, meldt dit je vroedvrouw direct. Belangrijk is goed te blijven drinken en veel fruit, bleekselderij en komkommer te eten. Dit is vochtafdrijvend. Leg je voeten regelmatig even omhoog zodat het vocht weer wat uit de benen kan zakken. massage en zwemmen kan ook verlichting brengen. Doe op tijd je ringen af zodat die niet vast gaan zitten. Na de bevalling zal het vocht langzaam weer verdwijnen, nadat het dikwijls na de bevalling nog wat kan toenemen. Kramp in de benen is een bekende klacht in de zwangerschap. Met name ’s nachts schrikken zwangeren, en hun partner, hierdoor wakker. Het wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een slechte bloedcirculatie en/of kou. Laat je partner tijdens de kramp je tenen richting je knie duwen en strek je been. Hierna kan je de pijnlijke plek even masseren. Verder kun je, het klinkt vreemd maar werkt meestal goed, een roestig nagelvijltje of een stukje Sunlight-zeep onder je matras leggen. Een extra kuur met magnesium helpt ook.
Harde buiken Vanaf twintig weken zwangerschap komt het voor dat de baarmoeder soms hard aanvoelt. Dit noemt men Braxton-Hicks contracties. Dit komt doordat spiercellen in de baarmoeder samentrekken. Dit is een normaal proces. De harde buiken zijn in principe pijnloos en komen onregelmatig voor. Harde buiken kunnen ook uitgelokt worden doordat je baby schopt, je zelf ineens van houding verandert, je een volle blaas hebt of wanneer je het erg druk hebt gehad. In de laatste weken van de zwangerschap kunnen harde buiken iets vaker voorkomen, de baarmoeder bereidt zich op die manier voor op de bevalling. Wanneer je veel harde buiken hebt, neem dan contact op met je vroedvrouw, zeker indien die pijnlijk zijn en regelmatig zijn. Soms is het namelijk een teken dat je het wat rustiger aan moet doen. ( premature contracties) Een blaasontsteking mag men ook niet uitsluiten. Flauwvallen Het komt vaak voor dat vrouwen voor het eerst in hun leven flauwvallen tijdens de zwangerschap. Dit is niet zo verwonderlijk, want de vaatverwijdende effecten van het progesteron, de extra lage bloeddruk in het midden van de zwangerschap en eventueel een beetje bloedarmoede maken de kans op flauwvallen groter. Er gaat veel bloed naar de baarmoeder en het lichaam heeft dan soms moeite om het hoofd te voorzien van bloed. Dit komt vooral voor tijdens het vooroverbuigen en stilstaan in een warme ruimte.
Hemorroïden
Dit zijn spataderen in de anus en de endeldarm, die kunnen voorkomen als gevolg van de hormonen (o.a. progesteron) die alle bloedvaten verslappen. Als de hemorroïden erg jeuken, pijnlijk zijn of bloeden kun je dat even verhelpen door er ijs tegenaan te houden. Het is dan ook belangrijk het bij ons te melden. Volg de tips die je vindt bij constipatie. Probeer zo min mogelijk druk uit te oefenen op je anus. Indien je er heel veel last van hebt kan je zalf of druppeltjes halen bij de apotheek of op voorschrift Daflon. Hoofdpijn Een frequent voorkomende klacht in het begin van de zwangerschap is hoofdpijn. De pijn wordt veroorzaakt door hormonen, die voor een ontspanning van de bloedvaten in de hersenen zorgen. Een lichte bloedarmoede kan ook een zeurende hoofdpijn veroorzaken. Als je de laatste 12 weken voor de geboorte toch last hebt van hoofdpijn, die zich voornamelijk in het voorhoofd en het gebied rond de ogen concentreert, moet je contact opnemen met je vroedvrouw of gynaecoloog. Het gebruik van aromatherapie kan soms wat verlichting geven. Zo kan je eventueel 1 druppel pure lavendel- en 1 druppel pure pepermuntolie op de slapen wrijven. Eventueel als je de exacte plaats van de pijn kunt vaststellen kun je er 2 minuten op drukken. Melkverlies In sommige gevallen komt er tijdens de zwangerschap al een beetje melk uit de tepels. Dit is volstrekt normaal. Dit zegt niets over het geven van borstvoeding na de bevalling. Jeuk Zwangerschapsjeuk kan behalve op je buik en borsten ook op je armen en benen voorkomen. Soms heb je jeuk over je hele lijf. Er kan dan ook sprake zijn van huiduitslag. Een mogelijke oorzaak hiervan is dat je lever de afvalstoffen niet voldoende uit je lichaam kan afvoeren. In dat geval helpt het om veel water te drinken (minimaal 2 liter per dag). De huid afkoelen met ijskoud water of insmeren met mentholgel geeft ook wel eens verlichting. Je borsten en je buik groeien hard. Soms kan de huid dit niet bijbenen en komt er een grote spanning te staan op het onderhuidse bindweefsel. Dit geeft jeuk zonder dat er uitslag op de huid te zien is. Het kan wel betekenen dat je striae of zwangerschapsstriemen krijgt.
Misselijkheid Bij velen is misselijkheid één van de eerste symptomen waaraan je merkt dat je zwanger bent. Dit komt door het hormoon hCG dat er voor zorgt dat de zwangerschap in stand blijft. Meestal gaat het vanzelf over na ongeveer 13 à 16 weken zwangerschap. Honger en vermoeidheid kunnen de misselijkheid doen toenemen. Naar het einde toe van de zwangerschap kan je er eventueel ook last van krijgen, dit ondermeer doordat het hormoonpeil terug stijgt en de baby tegen je maag drukt. Belangrijk is dat je vaker eet, maar kleinere lichtere porties, zodanig dat je geen lege maag hebt. Vermijd dus ook vettig en sterk gekruid eten, sommigen worden ook misselijk van eieren. Voor het slapengaan eet eventueel nog een portie muesli, crackers, boterham of wat yoghurt…Probeer voordat je ’s ochtends opstaat een licht ontbijt te nemen. Vermijd koffie, alcohol. Probeer kamillethee, groene muntthee of gemberthee gemaakt van geraspte gemberwortel in kokend water. Lichte vanille pudding kan ook soms verlichting geven. Essentiële oliën van citrusvruchten kunnen ook soelaas brengen. Indien je meer info daarover wilt kan je mij altijd contacteren. Neem contact met ons op als je geen vocht en voedsel kan binnenhouden.
Pigmentatie In de zwangerschap komt er meer hormoon vrij welke de pigmentatie laat toenemen. Dit is het best te zien aan de donkere streep die zichtbaar wordt tussen je navel en je schaambeen ( linea negra ). Ook worden de tepels donkerder en kunnen er vlekken ontstaan in het gezicht, ter hoogte van littekens en op plaatsen waar knellende kleding heeft gezeten. Het kan, door de vlekken in je gezicht, net lijken alsof je een masker op hebt; dit wordt een zwangerschapsmasker genoemd. De vlekken worden erger in de zon en onder de zonnebank dus let hiermee op (smeer je in met een sunblocker of draag een petje).
Rugpijn
Wanneer de pijn hoog in je rug zit wordt deze meestal veroorzaakt door een verkeerde houding. Door de groei van je borsten en je buik gaan veel vrouwen met een (te) holle rug staan. Er komt dan veel spanning te staan op de spieren tussen de schouderbladen. Lage rugpijn kan al vroeg in de zwangerschap ontstaan door verslappingshormonen. Vaak hangt het samen met banden- of bekkenpijn. Het kan ook zijn dat je slaapt op een te zachte matras. Het gebied rond je bekken wordt zwaarder zodat je ver in je matras zakt en er een knik in je ruggengraat ontstaat. Een (nieuw) hardere matras kan dus helpen. Verder kun je beter geen hoge hakken dragen tijdens de zwangerschap. Belangrijk is ook om je bekken naar voren te kantelen en in te beelden dat je je baby zo dicht mogelijk bij je wilt dragen. Gebruik kussens om je te ondersteunen, zowel bij het slapen gaan als bij het geven van voeding.
Spataders Spataders kunnen ontstaan of, wanneer je ze al hebt, verergeren in de zwangerschap. Dit komt doordat de wanden van de vaten wat slapper zijn door de hormonen ( o.a. progesteron ). Er circuleert in je bloedvaten meer bloed dan normaal, en bovendien moet het bloed langs je zware volle baarmoeder teruggepompt worden naar het hart. Het bloed blijft hierdoor langer in de benen waardoor de druk in de vaten toeneemt en de vaten uitgerekt worden. Spataders kunnen pijn doen en je benen kunnen zwaar aanvoelen. Spataders kunnen niet enkel in de benen maar ook in de schaamlippen optreden. Ook hier zijn ze pijnlijk en geven ze een zwaar gevoel. Tips: probeer niet met je benen over elkaar te zitten (dit geeft nog meer druk in de benen en de schaamlippen), probeer tijdens een rustmoment op de dag de benen hoog te leggen, vermijd langdurig staan, wandel regelmatig een stukje om de bloedcirculatie te bevorderen, maak af en toe draaiende bewegingen met je voeten, draag geen hoge hakken en doe het voeteneinde van je bed wat hoger. Draag geen knellende onderbroeken. Douche je onderbenen met koud water na. Kou zorgt voor het samentrekken van de vaten. Verder kun je speciale kousen of panty’s dragen die steun aan je benen geven. Helaas verdwijnen spataderen niet altijd helemaal na de bevalling.
Stemmingswisselingen Stemmingswisselingen horen bij een zwangerschap, ze zijn het gevolg van schommelingen in de hormonen. Veelal is dit het ergst aan het begin van de zwangerschap. Probeer in ieder geval voldoende te rusten of te slapen. Vaak voel je je dan al stukken beter. Praat er gerust over met je vroedvrouw zij kan je misschien enkele tips geven.
Striae Door de groei van de buik en de borsten kunnen de vezels in de huid soms scheuren. Dit wordt zichtbaar als paarse/roze lijnen op je buik/borsten. Deze lijnen worden striae of striemen genoemd. Het is niet pijnlijk en niet gevaarlijk. Sommige vrouwen ervaren wel jeuk ter hoogte van de striae. Niet iedere zwangere krijgt striae. Massage van de huid is het enige wat je kunt doen, bindweefselrekmassage. De massage bestaat uit het oprekken van de huid en het onderhuidse bindweefsel om op die manier het scheuren van de huid tegen te gaan. Sommige zwangeren smeren een speciale striaecreme op hun buik en borsten. Helaas is niet bewezen dat dit werkt. Mochten de striae jeuken dan kun je mentholpoeder of mentholgel op de striae strooien/smeren. Na de bevalling zullen de paarse/roze lijntjes langzaam in witte/parelmoerkleurige lijntjes veranderen. Ze gaan helaas dus niet meer helemaal weg. Vaker plassen Er gaat in het begin van de zwangerschap veel extra bloed naar de baarmoeder, die daardoor als het ware opzwelt. Na enkele weken is hij zo groot als een flinke peer en kan hij al vrij zwaar op je blaas drukken, dit zorgt ervoor dat je sneller en vaker moet plassen. De nierdoorstroming is als je zwanger bent versterkt, waardoor je meer dorst hebt, meer drinkt en dus meer plast. Urine kan sterker ruiken doordat je meer afvalstoffen uitscheidt dan normaal. Na 20 weken zwangerschap zal dit wat verbeteren, aangezien de baarmoeder als het ware naar voren komt en minder drukt op de blaas. Naar het einde toe kan je terug meer last krijgen. De oorzaak ligt hier aan het voorliggende deel van de baby, bv het hoofdje die begint in te dalen en drukt op de blaas. Vergeetachtigheid
Het hormoon progesteron zorgt ervoor dat je hersenen “verweken”. Je vergeet sommige dingen en je kunt je niet zo goed concentreren. Wen jezelf daarom aan om afspraken te noteren en schrijf je vragen op voordat je bij ons op controle komt. Bewaar dit vragenlijstje in je zwangerschapsmap zodat je zeker weet dat je alles gevraagd hebt wat je wilt weten.
Vermoeidheid en slapeloosheid
Slapeloosheid komt vaak voor tijdens de zwangerschap, net als het wakker worden midden in de nacht. Vaak komt het doordat jouw geest actief blijft en je geen afstand neemt van de alledaagse beslommeringen of te veel piekert over de zwangerschap, bevalling…. Vermoeidheid komt zowel voor in het begin van de zwangerschap als naar het einde van de zwangerschap. Dit komt omdat er veel energie noodzakelijk is voor de ontwikkeling van het kind en alle aanpassingen in het lichaam. Op het laatste kan je minder goed slapen, want je moet vaker plassen, je kunt dikwijls niet meer liggen hoe je wilt omdat jouw dikke buik in de weg zit. Adviezen kunnen zijn: Drink ’s avonds niet al te veel zodat je iets minder vaak naar het toilet moet. Probeer met behulp van een kussentje tussen je benen, onder je buik of in je rug een zo prettig mogelijke houding te vinden. voor het slapen gaan doe iets ontspannends bijvoorbeeld ga in een warm bad( essentiële olie van lavendel, kamille of ylang-ylang kan je toevoegen aan je badwater), drink warme melk, kamille- of lavendelthee, loop een klein rondje buiten, lees een ontspannend boek, luister iedere avond naar dezelfde rustige muziek, mediteer... laat je masseren, vrij met elkaar. Gebruik ’s avonds geen stimulerende middelen meer zoals koffie, cola, chocolade…Luister zoveel mogelijk naar je lichaam en ga rusten of slapen als je daar behoefte aan hebt.
Witverlies
Meer vaginale afscheiding is normaal zolang het niet jeukt en/of vies ruikt. Vaak wordt het ook wat wateriger in de zwangerschap. De oorzaak ligt aan de zwangerschapshormomen, die ervoor zorgen dat het weefsel in de vagina soepeler wordt. De slijmvliezen worden ook extra doorbloed, waardoor er ook meer vocht wordt uitgescheiden. Probeer zo min mogelijk inlegkruisjes te gebruiken en niet te wassen met zeep, want dit verergert de klachten. Het best kan je ook katoenen ondergoed dragen. Wanneer de afscheiding stinkt, een kleur heeft (bijvoorbeeld geel of groen), bloed bevat, irritatie of jeuk geeft, meld dit dan aan je vroedvrouw of gynaecoloog. Er kan dan sprake zijn van een bacteriële- of schimmelinfectie welke behandeld moet worden. Angstgevoelens Het is normaal dat je tijdens je zwangerschap niet enkel geniet maar je ook af en toe zorgen maakt. Deze zorgen kunnen heel divers zijn. Zo kan het zijn dat je bang bent voor een miskraam of een vroeggeboorte, je je zorgen maakt over de gezondheid van je kind, je bang bent voor de bevalling, je je zorgen maakt over de kraamtijd en de verantwoordelijkheid, etc. Deze gevoelens kunnen worden veroorzaakt door hormonen, eerdere ervaringen en verhalen van anderen. Het kan zich uiten in piekeren maar ook bijvoorbeeld in nachtmerries. Vertel je verloskundige wanneer je hier last van hebt. Zij kan je het een en ander uitleggen en je hopelijk enigszins geruststellen.
|