Adviezen

Alcohol

Is het beter dat zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven helemaal geen alcohol meer drinken of kan een enkel glas geen kwaad? De adviezen verschillen nogal eens. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat de enige veilige optie is: niet drinken. Indien je probeert om zwanger te geraken, is het ook verstandig dat jij en je partner geen alcohol drinken. Na de conceptie kan alcoholgebruik door je partner de vrucht uiteraard niet meer schaden. Voor zwangere en borstvoedende vrouwen ligt dat anders. Alcohol wordt niet door de placenta tegengehouden en kan daardoor risico’s opleveren voor je ongeboren baby. Via borstvoeding kan je baby ook alcohol binnen krijgen. In beide gevallen kunnen al bij matig gebruik negatieve effecten optreden. Vrouwen doen er dan ook goed aan af te zien van alcohol tot ze stoppen met borstvoeding. De gevaren van alcohol zijn: een verhoogde kans op een miskraam, groeivertraging, vroeggeboorte en aangeboren afwijkingen. Ook kan het de psychomotorische ontwikkeling nadelig beïnvloeden. Wanneer je tijdens je zwangerschap zeer veel alcohol gebruikt, dan kan je baby afwijkingen krijgen aan het gezicht, handen en benen en neurologische afwijkingen. Deze afwijkingen worden samen het foetale alcoholsyndroom (FAS) genoemd. Je baby moet na de geboorte ook afkicken van de alcohol die hij /zij tot nu toe via de placenta heeft binnengekregen.

Drugs

Harddrugs zoals heroïne, cocaïne, LSD, speed en andere pepmiddelen zijn zeer gevaarlijk voor een ongeboren baby. Baby’s van moeders die harddrugs gebruiken tijdens de zwangerschap komen meestal verslaafd en te vroeg op de wereld. Deze baby’s krijgen na de geboorte vaak last van ontwenningsverschijnselen. Sommige harddrugs veroorzaken ook chromosoomafwijkingen, hartafwijkingen, afwijkingen in het bloed en miskramen.
Ook softdrugs als marihuana en hasj zijn waarschijnlijk gevaarlijk voor de ongeboren baby. Vermoedelijk hebben zij een nadelige invloed op de ontwikkeling van de hersenen.
Gebruik je drugs tijdens de zwangerschap, meld dit dan alsjeblieft aan ons zodat wij onze verloskundige zorg daar op aan kunnen passen.

Foliumzuur

Het slikken van foliumzuur voor en aan het begin van je zwangerschap verkleint de kans op een kind met een open ruggetje. Foliumzuur is een vitamine die voorkomt in groenten en volkoren producten. Als je zwanger wilt worden adviseren we je extra foliumzuur in te nemen. Zodra jullie besluiten zwanger te willen worden kun je starten met het nemen van 0,4 0f 0,5 milligram foliumzuur. Het kan geen kwaad langere tijd achtereen foliumzuur te slikken als het zwanger worden niet meteen lukt. Je mag doorgaan tot je 10 weken zwanger bent. Is er in jullie familie een kindje geboren met een open ruggetje, een open verhemelte of een aanverwante afwijking en heb jij epilepsie? Dan is het verstandig een hogere dosis foliumzuur in te nemen, namelijk 4 mg per dag. Veelal is deze dosis aanwezig in multivitaminepreparaten zoals Omniobionta Pronatal. Deze bevatten oa. foliumzuur, ijzer, calcium en een heleboel andere vitaminen en mineralen waar je als zwangere extra behoefte aan hebt. Het is sowieso belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig.

Medicijnen

Wees voorzichtig met medicijnen bij kinderwens en tijdens de zwangerschap. Gebruik geen medicijnen als het niet echt nodig is. Probeer eerst onschuldige methoden (bijvoorbeeld een warme kruik bij buikpijn, een frisse neus halen en voldoende water drinken bij hoofdpijn, ’s middags een uurtje rusten bij vermoeidheid, etc.) Wanneer je toch medicijnen nodig hebt, overleg dan. Bij pijnklachten kan je zonder gevaar paracetamol (Dafalgan) gebruiken, in dezelfde dosering als de bijsluiter vermeldt.
Als de tandarts (of een andere arts) het noodzakelijk vindt of adviseert om locale verdoving te gebruiken, bestaat hier tijdens de zwangerschap geen bezwaar tegen. Vertel er wel altijd bij dat je zwanger bent.

Reizen

Wanneer je op reis gaat als je zwanger bent, moet je op een aantal zaken letten. Ga je vliegen, informeer dan bij de vliegmaatschappij tot hoeveel weken je mag vliegen van de betreffende maatschappij (meestal is dit tot 30 weken zwangerschap geen probleem). Loop tijdens de vlucht regelmatig het tussenpad even op en neer om in beweging te blijven. Zorg dat je je zwangerschapsmapje altijd op zak hebt en informeer voor je reis of je verzekerd bent voor obstetrische hulp in het buitenland. Zie ook waar er een ziekenhuis gelegen is in de buurt.
Let in het buitenland op met (vreemd) eten. Is de kaas bijvoorbeeld niet van rauwe melk gemaakt en is het hygiënisch.
Vakanties op grote hoogte worden ontraden. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er minder zuurstof beschikbaar. Het advies is om niet langdurig hoger dan 2000 meter te verblijven.
Reis je met de auto, stop dan elke twee uur even en loop een stukje. Draag altijd je gordel.
Als je met de trein reist, ma je gedurende de laatste 4 maanden in 1ste klas reizen, zonder betaling van de klasverhoging.

Roken

Roken in de zwangerschap brengt duidelijke risico's met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan een nadelige invloed hebben op je (ongeboren) baby. De stoffen die in een sigaret zitten en vrijkomen zorgen er namelijk voor dat je bloedvaten gaan samentrekken waardoor er minder zuurstof en voedingsstoffen bij je baby kan komen. Dit verhoogt de kans op een te klein of te vroeg geboren kindje. Kinderen van ouders die tijdens of na de zwangerschap roken hebben een slechtere longfunctie op latere leeftijd dan kinderen van niet-rokende ouders. Na de zwangerschap verhoogt roken de kans op wiegendood. Het advies aan beide ouders luidt dan ook: stop met roken en vermijd zo veel mogelijk rokerige ruimten.
Ophouden is voor velen moeilijk. Toch is stoppen beter dan verminderen: zo voorkom je dat je terugvalt in je oude gewoonte.

Sporten

Pas bij sporten je tempo aan. Zwemmen, fietsen en fitness zijn sporten die je goed tot het einde van de zwangerschap kan beoefenen.
Sporten zoals hockey waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen, of sporten waarbij je gemakkelijk met andere mensen botst of kan vallen, zijn minder verstandig.
Voor de meeste sporten geldt: doe wat je altijd deed, maar verminder of stop wanneer je merkt dat het klachten geeft of wanneer het je meer vermoeit dan normaal. Probeer ook liever niet meer inspanning te leveren dan vóór de zwangerschap. Begin niet met een nieuwe sport tijdens je zwangerschap omdat je niet zo goed weet hoe je hier lichamelijk op reageert.
Denk erom dat je veel water drinkt tijdens het sporten.

Straling

Indien een röntgenonderzoek tijdens de zwangerschap noodzakelijk is, meld dan duidelijk dat je zwanger bent. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder afgeschermd worden. Je baby krijgt dan zo weinig mogelijk straling. Van beeldschermen en magnetrons is geen schadelijke invloed aangetoond.

Voeding

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig, maar lijnen tijdens de zwangerschap of tijdens de borstvoeding is niet verstandig.

Voel je je tijdens de zwangerschap slapjes en ben je snel duizelig, maar zijn je bloeduitslagen allemaal goed, dan adviseren wij je Floradix te gebruiken. Dit is een kruidenelixer waarin vitaminen, mineralen en extra ijzer zitten.

Waar moet je op letten?

Pas op bij het eten van(half) rauw vlees, uitwerpselen van katten, knaagdieren en ongewassen groenten, indien je nog niet immuun bent voor toxoplasmose.

Dat is een parasiet die door katten en knaagdieren via de ontlasting wordt verspreid. Ook in rauw vlees is de parasiet terug te vinden.
Tips:
- Laat iemand anders de kattenbak of het hok van je knaagdier verschonen
- Bak je vlees goed door en eet geen filet américain of carpaccio
- Was groenten en sla zorgvuldig
- Draag handschoenen als je in de tuin werkt en was je handen daarna goed.
Vleeswaren als rauwe ham, rookvlees of salami kunnen geen kwaad omdat zij een speciale behandeling hebben ondergaan. Bij volwassenen geeft een toxoplasmose-infectie nauwelijks tot geen klachten. Bij een ongeboren kindje kan een infectie met toxoplasmose echter tot aangeboren afwijkingen leiden. Zorg er dus voor dat je je vlees goed doorbakt. Alles wat gekookt, gebakken, of gerookt is, is wel veilig.

Pas op bij het eten van zachte kazen, die van rauwe melk gemaakt zijn, zoals het type roquefort, brie of camembert.

Rauwe produkten vormen een goede voedingsbodem voor de bacterie Listeria. Het is dus beter deze voedingsmiddelen te vermijden tijdens de zwangerschap.
Tips:
- Neem geen ongepasteuriseerde melk of kaas. Op de verpakking staat “au lait cru” of “gemaakt van rauwe melk”. Als er niks op de verpakking staat is de melk gepasteuriseerd. In Frankrijk kun je beter alle zachte kazen laten staan. Daar zijn ze meestal nog van rauwe melk gemaakt.
- Vis is erg gezond voor jou en de baby, maar zorg er wel voor dat je enkel verse vis eet, die gebakken of gekookt is. Haring mag je rauw eten omdat deze is gepekeld.
- Bereidde voedingsmiddelen die een dag in de koelkast hebben gestaan moet je altijd weer goed doorwarmen voordat je ze gaat eten.
- Gooi vieze vaatdoekjes en natte handdoeken regelmatig in de was.
Ook vacuum- en gasverpakte vleeswaren en vis, zoals paté en gerookte zalm kunnen de listeria-bacterie bevatten. Het wordt dan ook afgeraden om dit te eten. Zalm in blik kan geen kwaad. Ook kan rauwe vis (zoals sushi) of voorverpakte salades deze bacterie bevatten. Bewaar sowieso niet te lang etenswaren in de koelkast, en dek ze goed af.

Pas op bij het eten van leverprodukten.

In orgaanvlees zit veel vitamine A. Hiervan is bewezen dat het in grote hoeveelheden de kans op aangeboren afwijkingen vergroot ( gebitsafwijkingen). Beperk de inname van leverworst of paté daarom tot maximaal één portie per dag. Gebakken lever en niertjes kun je beter helemaal laten staan tijdens de zwangerschap.

Seksualiteit

De beleving van seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt van vrouw tot vrouw.
Sommige vrouwen voelen zich juist extra aantrekkelijk en hebben meer zin in vrijen dan gebruikelijk, dit komt door de hormonen en door de toegenomen doorbloeding van de geslachtsorganen; anderen ervaren het tegenovergestelde. Dit kan met angst te maken hebben, met jezelf onaantrekkelijk vinden, door het niet kunnen vinden van een prettige houding of door een veranderde hormoonhuishouding.
Klachten als moeheid of misselijkheid staan soms zin in seks in de weg. Pijnlijke gespannen borsten kunnen bij seksuele opwinding nog pijnlijker worden. Sommige mannen hebben ook schrik dat ze de baby zouden pijn doen. Of gewoon het idee dat er nog iemand meekijkt…
Er kan meer behoefte aan intimiteit en aanraking bestaan dan aan geslachtsgemeenschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap worden geen beperkingen geadviseerd ten aanzien van seksualiteit. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken. Alleen bij bloedverlies, gebroken vliezen of premature contracties wordt gemeenschap afgeraden. Na de gemeenschap kun je als zwangere wat harde buiken krijgen; dit is normaal. Wanneer dit niet vanzelf vermindert, kan je een warm bad of warme douche nemen of een warme kruik op je buik leggen. Soms verlies je een paar druppeltjes bloed na het vrijen door kleine bloedinkjes aan de baarmoedermond. Ook dit is normaal tijdens de zwangerschap en kan geen kwaad.

Problemen met seksualiteit kan je altijd met je vroedvrouw bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek.

Sauna – zonnebaden – zonnebank

Of een hoge omgevingstemperatuur kwaad kan, is niet bekend. Mogelijk is het verstandig om dit alles te vermijden (ook als je dit gewend bent) en voorzichtig te zijn met langdurig hete baden.